Feestelijke opening

Door Peter Bergsma

Transnationale Master Literair Vertalen

Op 20 september werd, na drie jaar in oprichting te zijn geweest, de transnationale Master Literair Vertalen van de Universiteit Utrecht en de KU Leuven/Antwerpen officieel ten doop gehouden. Dat gebeurde in de trouwzaal op ‘t Schoon Verdiep van het stadhuis van Antwerpen.

De nieuwe master kan als een rechtstreeks uitvloeisel worden beschouwd van het pamflet Pleidooi voor het behoud van een bloeiende vertaalcultuur, dat in 2008 door de Nederlandse en Vlaamse letterenfondsen, de Nederlandse Taalunie en het Expertisecentrum Literair Vertalen aan de Nederlandse en Vlaamse cultuurminister werd aangeboden.

Claude Marinower, schepen van Onderwijs van de stad Antwerpen, heette de aanwezigen welkom en deelde en passant mee dat de Antwerpse variant van het Nederlands de oudste taal ter wereld is, die al door Adam en Eva werd gebezigd. Geert Joris, algemeen secretaris van de Nederlandse Taalunie, sprak zijn zorgen uit over het boekenvak, waarin vooral de vertalingen onder druk staan. Hij kondigde aan binnenkort een bijeenkomst te organiseren met alle vertegenwoordigers uit de sector, om te bezien hoe dit tij kan worden gekeerd en ook jonge vertalers een kans kunnen krijgen, zonder hun meer ervaren collega’s het gras voor de voeten weg te maaien. Dat het niet louter kommer en kwel is voor jonge vertalers bewees spreekster Roos van de Wardt, alumna van de Master Literair Vertalen in oprichting, die inmiddels haar tweede vertaalopdracht heeft binnengesleept bij uitgeverij Podium.

De talentbeurzen van het Nederlands Letterenfonds en het Vlaams Fonds voor de Letteren werden door schrijver dezes en Koen Van Bockstal, directeur van het Vlaams Fonds, uitgereikt aan vier afgestudeerde masterstudenten: Ilse Barendregt, Patricia Moerland en Eva Wissenburg uit Nederland, en Joëlle Feijen uit Vlaanderen. Met deze beurzen kunnen zij zich bij een vertaalproject laten begeleiden door een ervaren collega.

Winnaars van de talentenbeurzen. Foto: Gea Schelhaas

Rokus Hofstede, de derde ‘Translator in Residence’ van de Master (na David Colmer en Jeanne Holierhoek), benadrukte de artistieke verantwoordelijkheid van de vertaler aan de hand van het verhaal ‘Guy de Maupassant’ van Isaak Babel, waarbij hij de oude vertaling van Charles B. Timmer vergeleek met de nieuwe van Froukje Slofstra, en dan met name de zin: ‘Geen ijzer kan zo ijzig koud het mensenhart doorboren als de op het juiste ogenblik geplaatste punt.’ (Timmer) versus: ‘Geen ijzer kan het menselijk hart zo ijzig doorboren als een goed geplaatste punt.’ (Slofstra). Hij drukte de aankomende vertalers op het hart vooral veel Nederlandstalige boeken te lezen. Het ‘Translator in Residence’-programma, gefinancierd door het Nederlands Letterenfonds, is bedoeld om ervaren vertalers bij de Master in te schakelen door middel van het geven van gastcolleges en vertaalworkshops.

Rokus Hofstede, translator in residence. Foto: Gea Schelhaas

Frieda Steurs, campusdecaan van de KU Leuven/Antwerpen, dankte Henri Bloemen en Ton Naaijkens, hoogleraren aan respectievelijk de KU Leuven/Antwerpen en de Universiteit Utrecht, voor hun onvermoeibare inspanningen die er uiteindelijk toe hebben geleid dat de Master Literair Vertalen zijn definitieve beslag heeft gekregen, iets wat in deze barre tijden welhaast een wonder mag heten.

Het laatste woord was aan Ton Naaijkens zelf, die alle mensen bedankte die hadden bijgedragen aan de totstandkoming van de Master, waarmee Nederland, twee decennia na het opheffen van het Instituut voor Vertaalkunde respectievelijk Vertaalwetenschap, eindelijk weer een academische literaire vertaalopleiding heeft. Hij noemde het een dure plicht van alle betrokkenen om te zorgen dat de afgestudeerden hun geleerde vaardigheden in de toekomst ook daadwerkelijk in praktijk zullen kunnen brengen.

Ton Naaijkens, hoogleraar aan de universiteit Utrecht. Foto: Gea Schelhaas

Tot slot een citaat uit het eerder genoemde ‘Vertaalpleidooi’, geschreven door Martin de Haan en Rokus Hofstede, waarmee het allemaal begon: ‘Er moet een nieuwe literaire vertaalopleiding komen, binnen de muren van de universiteit. Literair vertalen is een creatief beroep dat een academisch denk- en kennisniveau vergt.’ Die wens is bij dezen in vervulling gegaan.

Meer informatie:

Gepubliceerd: 21 september 2013 [ weblog ]


Vertalershuis

Vertalershuis

Het Vertalershuis (foto Gerhard Jaeger)

In het Amsterdamse Vertalershuis kunnen vertalers van Nederlandse literatuur wonen en werken, bij voorkeur voor een periode van één of twee maanden. Algemene informatie (Engelstalig)

Adres

Van Breestraat 19
1071 ZE Amsterdam
TEL +31 20 470 97 40
FAX +31 20 470 97 41
E-mail vertalershuis@letterenfonds.nl

Index

RECIT

Het Vertalershuis Amsterdam is lid van het RECIT-netwerk van vertalershuizen. Meer informatie vindt u op www.re-cit.eu.